Kattenstaart

Katerstaart

Bij de kat vormt de staart een essentieel onderdeel van het lichaam. Niet alleen speelt het een rol bij het behouden van het evenwicht (te vergelijken met een koorddanser die om die reden een lange staaf vasthoudt), maar ook bij het duidelijk maken van de gemoedstoestand (bijvoorbeeld dikke staart). Met het zwiepen van de staart geeft een kat aan dat er iets loos is en een reactie kan optreden. We zien niet vaak problemen met de staart. Heel soms kan er een breuk optreden als deze tussen een deur terecht komt of na een ander ongeluk.

Daarnaast zien we in de praktijk soms een heel aparte vorm van een huidafwijking, die ‘katerstaart’ wordt genoemd. Het kan beginnen met een vettige plek in de vacht aan de bovenzijde van de staart, niet ver vanaf het lichaam. Later kan het kaal worden, mede door het veelvuldig likken door de kat. Op deze plek is bij de kat namelijk een zogenaamde staartklier aanwezig, die bestaat uit een niet duidelijk omschreven gebied van de huid met veel die talg- en zweetkliertjes. De afscheiding van deze klieren bestaat uit een vetachtige substantie die in de meeste gevallen niet of nauwelijks wordt waargenomen, vooral omdat de kat zijn staart regelmatig schoonlikt. Bij sommige katten werken de betreffende klieren extra hard waardoor het haar gaat kleven en er zich korsten kunnen vormen. De vacht kan dunner worden en de huid op die plek zwart worden (pigmenteren). In zeldzame gevallen gaan de klieren ontsteken door bacteriën.

De aandoening wordt vooral gezien bij (ongecastreerde) katers die worden gehouden in groepen  en/of in kleine ruimtes, maar ook bij poezen komt het voor. De huidveranderingen lijken op “kinacne” en de behandeling komt daarmee overeen. Kinacne bij de kat wordt veroorzaakt door een ontsteking van de talgklieren. De geadviseerde therapie van een katerstaart bestaat uit het regelmatig wassen van de aangetaste plek met speciale anti-roos shampoos voor dieren. Hierdoor worden korsten en schilfers verwijderd en de huid gereinigd. Aanvankelijk kan dit iedere dag gebeuren. Bij een ontstoken huid kan beter eerst een diep in de haarzakjes doordringende ontsmettende shampoo worden gebruikt, te verkrijgen bij de dierenarts.

Daarnaast is gebleken dat meer beweging van de dieren een positieve invloed heeft op dit probleem. Dit heeft te maken met het feit dat de dieren zichzelf dan meer wassen. Hoewel de katerstaart vaker bij ongecas­treerde katers wordt gezien, lost castratie het probleem niet op. Wel kan hiermee het voortschrijden van de aandoening tot stilstand worden gebracht.

Ten slotte, fokkers behandelen een katerstaart nog wel eens door de aangedane plek in te smeren met mayonaise met als verklaring dat de kat de aangetaste plek dan beter gaat schoonlikken. Wassen met afwasmiddel komt ook wel voor en geeft mogelijk een tijdelijke verbetering doordat het ontvettend werkt. Op langere termijn zal uitdroging van de huid door dergelijke producten een averechts gevolg.

Paul Overgaauw
Specialist Veterinaire Microbiologie KNMvD, Dipl. ACVM, SMBWO erkend parasitoloog