Leukemie Kat

Kattenleukemie

Bij een dierenopvangcentrum in het oosten van het land werden onlangs drie katten met het kattenleukemievirus (Feline Leukemie Virus of FeLV) op advies van de dierenarts geëuthanaseerd. Het is onduidelijk hoe het virus het opvangcentrum is binnengekomen, het kan een zwerf- of afstandsdier zijn geweest.

Wat is het kattenleukemievirus?
Kattenleukemie komt in Nederland gelukkig weinig voor omdat al in 1974 is gestart om alle fokkatten regelmatig te testen en de positieve dieren te verwijderen. Momenteel is minder dan 1% van de katten in ons land besmet. In andere landen worden echter veel hogere infectiepercentages gevonden (tot 30% in de USA).

Infectie
Het virus kan bij katten worden overgedragen door vechten, sexueel contact en van moeder op kitten. Ook door gezamenlijk gebruik van voerbakjes, onderling likken en niezen kan de infectie worden overgebracht. Na besmetting zijn er drie mogelijkheden:

  • Het dier maakt een voorbijgaande infectie door omdat de afweer het virus onschadelijk maakt en geneest (ca. 40% van de gevallen).
  • Een tweede mogelijkheid is dat de kat het virus opslaat in het beenmerg, zonder dit uit te scheiden (ca. 30%). Dit duurt meestal niet langer dan een half jaar. Bij onderdrukking van de afweer kan een dergelijke infectie weer actief worden en ontstaat er weer een besmetting van het bloed.
  • Tenslotte kan een blijvend geïnfecteerde kat overblijven die virus blijft uitscheiden, de zogenaamde dragers (ca. 30%). Meer dan 80% van deze laatste groep dieren sterft binnen 3 jaar.

Ziektebeeld
Het belangrijkste effect van de ziekte is dat de weerstand van de kat vermindert. Het virus tast de bloedcellen aan en er ontstaan verschillende ziektebeelden. De verschijnselen kunnen bestaan uit bloedarmoede, tumoren, voortplantingsstoornissen, zenuwaandoeningen en sterk verminderde weerstand met als gevolg weer allerlei infecties. Hier lijkt de infectie sterk op katten-AIDS.

Dragers
Dragers verspreiden het virus terwijl ze lange tijd nog geen verschijnselen hoeven te vertonen. Ze kunnen zo andere katten besmetten voordat ze zelf komen te overlijden. Dragers zijn met een leukemietest op te sporen, waarna ze apart gehouden moeten worden van andere katten. Wanneer de dieren ziektesymptomen vertonen is, in tegenstelling tot katten-AIDS, euthanasie te adviseren. Meestal verspreiden verwilderde katten het virus en besmetten andere dieren tijdens vechten of een dekking. De ziekte is niet gevaarlijk voor de mens.

Diagnose en preventie
Bij verdenking van leukemie kan gebruik worden gemaakt van diverse testen. Bij een positieve test moet de kat apart gehouden worden van andere katten en na 3 maanden opnieuw getest te worden.

Voor kattenleukemie zijn goed werkzame vaccins op de markt die een hoge goede bescherming bieden. De eerste keer zijn twee vaccinaties nodig, daarna is jaarlijkse herenting voldoende. Jonge katten zijn gevoeliger voor infectie en bouwen een betere weerstand op na vaccinatie. Vandaar dat wordt geadviseerd om jonge katten al te laten vaccineren voordat eventueel contact met het virus kan plaatsvinden. Met name risicodieren, zoals katten die veel buiten komen in een gebied waar veel zwerfdieren leven, komen voor deze enting in aanmerking.

 
Paul Overgaauw
Specialist Veterinaire Microbiologie KNMvD, Dipl. ACVM, SMBWO erkend parasitoloog